Gevlekt longkruid
Pulmonaria officinalis
Ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)
Thans niet bedreigd
Kruid voor de adem
Gevlekt longkruid is een echte stinzenplant. Vroeg in het voorjaar komt deze plant, onder de bomen, al volop in bloei. De zon heeft dan nog vrij spel door de kale takken. Het is een vaste plant met een lange wortelstok. Longkruid wordt veel als tuinplant gekweekt, want het is een prima bodembedekker.
De bloemen hebben een trompetvormige bloemkroon, die aanvankelijk roodachtig is en later verkleurt naar paarsblauw. De donkergroene bladeren zijn ruw. Opvallend zijn de lichtgroene vlekken op het blad, waardoor het aan longweefsel doet denken. De naam longkruid is hiervan afgeleid. Dit geldt ook voor Pulmonaria: ‘pulmo’ betekent long. Officinalis geeft aan dat het een kruid is ´uit de apotheek´.
Het zal geen verbazing wekken dat dit kruid werd toegepast bij longaandoeningen. Longkruid is een bekend voorbeeld uit de signatuurleer, een geneeskundig principe uit de middeleeuwen. Men ging er daarbij van uit dat de werking van een plant te maken had met uiterlijke overeenkomsten tussen het orgaan of lichaamssap en plant.
Thema's
Longkruid is een bekend voorbeeld uit de signatuurleer, een geneeskundig principe uit de middeleeuwen. Men ging er daarbij van uit dat de werking van een plant te maken had met uiterlijke overeenkomsten tussen het orgaan of lichaamssap en plant. Het zal geen verbazing wekken dat dit kruid werd toegepast bij longaandoeningen.
Hoewel Gevlekt longkruid veel slijm bevat, werd het ook wel gebruikt als groente. De bovengrondse delen worden toegepast om klachten van de luchtwegen te behandelen. De bladeren zouden bloedstelpend zijn en worden aangebracht op wonden, maar ook op eczeem en als cosmetisch product. Extracten van Gevlekt longkruid vertoonden in testen significante anti-oxidant activiteit. De plant bevat een groot aantal polyfenolen, waarvan sommige hiervoor mogelijk verantwoordelijk zijn. Uit andere experimenten werd geconcludeerd dat Gevlekt longkruid potentie heeft voor de behandeling van degeneratieziekten van het zenuwstelsel, zoals dementie, Alzheimer en Parkinson.
Zoals in vele vertegenwoordigers van de familie Boraginaceae, bevat Gevlekt longkruid pyrrolizidine alkaloïden, en dit maakt dat het wordt afgeraden om de plant langdurig of in grotere hoeveelheid te consumeren.
Details
| Omschrijving: | Overige kruidachtige planten, tot 30 cm. |
|---|---|
| Verspreiding: | Europa, west-azië |
| Leefgebied: | Op vochtige, voedselrijke lemige grond in loofbossen. |
| Jaarcyclus: | Wintergroene vaste plant, bloeit meermalig |
| Winterhardheid: | Kouder dan -20 °c |
| Bloeiperiode: | Maart - mei |
| Bloemkleur: | Roze, rood, paars, blauw |
| Notities bloemen: | De bloemen openen rozerood, maar verkleuren later naar paarsblauw. |
Bronnen
http://www.soortenbank.nl/,https://pfaf.org/,
Ivanova D. et al-2005.Polyphenols and antioxidant capacity of Bulgarian medicinal plants.Journal of Ethnopharmacology 96.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378874104004519,
Kryzanowska-Kowalczyk J. et al-2018.Novel phenolic constituents of Pulmonaria officinalis LC-MS/MS comparison of spring and autumn metabolite profiles.Molecules 23(9)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6225171/,
Neagu E. et al -2018. Antioxidant activity acetylcholinest