Californische cipres

Stam purperkleurig en gegroefd

De Californische cipres groeit uit tot een grote piramidale boom met hangende topscheuten. De kroon is smal en kegelvormig. Bij oude exemplaren gaan de takken spreiden zodat de boom breder wordt. De schors is glad, grijsbruin en glimmend. Later wordt deze purperkleurig en gegroefd. Bij oude bomen gaat de schors afschilferen. De boom heeft heldergroene, driehoekige, schubbige bladeren die bevestigd zijn aan afgeplatte, horizontale twijgen. Ze doen denken aan varenblad.

De manlijke kegels zijn karmijnrood en knotsvormig. Ze worden 5 mm lang en zitten aan de toppen van de twijgen. Vrouwelijke kegels zijn groen en bolvormig. Deze zitten aan de toppen van kortere twijgen. Ze rijpen uit tot houtige, purperbruine kegeltjes met gevleugelde zaden.

Meer dan 70 hoog

In het wild groeit de Californische cipres in een smalle strook in het uiterste noorden van Californië en het zuiden van Oregon. De cultivars van deze soort zijn populaire tuinplanten, vaak als heg aangeplant. De bladeren ruiken bij wrijven naar peterselie. Deze naaldboom levert wit, geurig hout van hoge kwaliteit. Het hoogste exemplaar in Amerika is meer dan 70 meter hoog, in Europa is 40 meter het maximum. Het hout wordt gebruikt in de scheepsbouw en meubelindustrie.

Ecologie en leefgebied

In zijn oorspronkelijke leefgebied is de Californische cipres te vinden van zeeniveau tot bijna 2000 m hoog in de bergen. Hij groeit in gematigd regenbos waar bodemwater ruimschoots aanwezig is, ook in de warme, droge zomermaanden. Hij groeit op een grote verscheidenheid aan bodemsoorten met verschillende andere coniferen, zoals de Douglasspar (Pseudotsuga menziesii). In de ondergroei van deze naaldbossen groeien diverse soorten zoals Rhododendron en Vaccinium (bosbes).

Bedreiging

Chamaecyparis lawsoniana is sterk geëxploiteerd en de internationale handel voor commercieel waardevol hout legt nog steeds een grote druk op de resterende wilde populatie. De grootste bedreiging is echter de plantenziekte Phytophtora lateralis, een wortelrot verwant aan aardappelziekte. In tal van gebieden is de Californische cipres geëlimineerd door deze dodelijke ziekte. Om de Californische cipres te behouden zal de wortelrot ingetoomd moeten worden. 

Omdat de schimmelsporen vochtige omstandigheden nodig hebben om zich te verspreiden, is beperking van verkeer in aangetaste gebieden tijdens het natte seizoen mogelijk effectief. Daarnaast probeert men bomen te kweken die resistent zijn tegen de ziekte.