Violette vlinderorchidee Onofficiële naam

Tijdens een Nederlandse expeditie gevonden

Het geslacht Phalaenopsis zal veel plantenliefhebbers bekend voorkomen: het zijn de meest verkochte orchideeën. In Nederland worden er per jaar zo’n 25 miljoen cultivars van geproduceerd. Vergeleken met de vlinderorchideeën die veel op de vensterbank staan, produceert de wilde Phalaenopsis violacea relatief kleine (tot 3,5 cm), paarse bloemen die licht geuren.

Phalaenopsis violacea werd halverwege de 19e eeuw tijdens een Nederlandse expeditie gevonden en naar de botanische tuin in Leiden, en kort daarna naar Amsterdam gebracht. H. Witte heeft deze orchidee als eerste bestudeerd en wetenschappelijk beschreven.

Ecologie en leefgebied

Phalaenopsis violacea leeft zoals veel tropische orchideeën epifytisch, d.w.z. dat ze niet op de grond, maar op lianen of takken en stammen van bomen groeit. Deze orchidee houdt van veel regenval die gelijkmatig over het jaar verdeeld is. Ze komt voor in moerasachtige, tropische bossen van Borneo, Sumatra en Maleisië. Ook vaak op takken die boven een rivier hangen.

Bedreiging

Phalaenopsis violacea is in haar natuurlijk verspreidingsgebied zeer zeldzaam geworden doordat veel regenwoud vernietigd wordt voor de aanleg van grootschalige oliepalmplantages of om hardhout te winnen. Daarnaast worden veel bossen en moerassen gedraineerd waardoor de boomlaag zich opent en er groter risico is voor bosbranden. Phalaenopsis violacea komt helaas in geen enkel officieel beschermd bos voor en blijft daarnaast een geliefde soort om te verzamelen en verhandelen. De handel in wilde exemplaren is inmiddels wel verboden.

Phalaenopsis violacea wordt ook gekweekt, wat in het wild verzamelen mogelijk ontmoedigt. Zonder bescherming van het regenwoud staat de toekomst van deze plant echter op het spel.