Chinese kwee
Chaenomeles sinensis
Rozenfamilie (Rosaceae)
Gapende appel
Chaenomeles, gapende appel, komt van de Griekse woorden chainein (gapen) en melea (appelboom). Het verhaal gaat dat medicus-botanicus Carl.P. Thunberg (1743-1828) heeft beweerd dat een rijpe vrucht in vijven splijt zodra ze van rijpheid de grond raakt. Het is echter nooit door iemand anders waargenomen. In Europa is de Chinese kweepeer beter bekend als Pseudocydonia wat ‘sterk lijkend op Cydonia (kweepeer)’, betekent.
De Chinese kweepeer is een dicht vertakte, warrig groeiende struik, met een mooie gevlekte stam uit Oost-Azië van ongeveer 3 meter hoog. Aanvankelijk is het blad klierachtig behaard, later in het seizoen kaal. De roze, solitaire bloemen openen in mei en juni, gevolgd door groene vruchten die naar geel verkleuren tijdens het rijpen. De bloei die later is dan de nauw verwante appel heeft als voordeel dat er minder kans is op vorstschade.
In China, Japan en Korea is deze boom met 10 tot 15 centimeter lange vruchten al lang in cultuur. Na de eetbare vruchten word je nog getrakteerd op een fraaie bladverkleuring in de herfst.
Thema's
Het zijn goede drachtplanten voor bijen.
Kweeperen zijn rauw vrijwel niet te eten door het harde en zure vruchtvlees. Ze worden verwerkt tot marmelade of jam, gelei, vruchtensap, gebak en likeur. Het woord 'marmelade', dat oorspronkelijk kweeperenjam betekent, ontleent zijn betekenis aan de Portugese naam van deze vrucht, marmelo.
In de herfst worden takken met vruchten in Boeddhistische tempels geplaatst vanwege de prettige geur die ze verspreiden.
Een bijzonder gebruik van de pitten is kweeperenpittengelei. Zet de pitten in een kleine pot op jenever en schud het mengsel regelmatig. Na 3 dagen ontstaat een gelei die als zalf tegen kloven en ruwe handen gebruikt kan worden.
In Japan is het hout in gebruik voor de bouw van een traditioneel driesnarig instrument. Als bonsai (boom in pot) is de Chinese kweepeer erg gewild.
Details
| Omschrijving: | Boom, struik, 5 - 10 (18) m. |
|---|---|
| Verspreiding: | China |
| Leefgebied: | Al heel lang in cultuur. |
| Jaarcyclus: | Bladverliezende vaste plant, bloeit meermalig |
| Winterhardheid: | Tot -15 °c |
| Bloeiperiode: | Mei - juni |
| Bloemkleur: | Roze, wit |
| Notities bloemen: | Bloemen alleenstaand, lichtroze, 2 tot 3 cm. in diameter |
| Vruchtperiode: | September - oktober |
| Vruchtkleur: | Geel |
| Notities vruchten: | Grote gele vruchten 12 - 17 cm. |
| Op z'n mooist: | Mei, oktober |
Bronnen
https://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Chaenomeles+sinensis,http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200010697,
https://en.wikipedia.org/wiki/Pseudocydonia,
Dendrologie van de lage landen (als Pseudocydonia), Woordenboek van wetenschappelijke plantennamen Taalfonds - L.J.Veen